Metaverse sụp đổ: Giá đất lao dốc khi lô đất 24 triệu USD chỉ còn 9.000 USD

Các thương vụ mua đất metaverse đình đám trong giai đoạn bùng nổ 2021–2022 hiện chỉ còn được định giá ở mức vài nghìn đến vài chục nghìn USD khi quy đổi theo giá sàn hiện tại, thay vì mức hàng trăm nghìn đến hàng triệu USD như trước đây.

Đà lao dốc diễn ra trên toàn bộ thị trường. Một nghiên cứu của CoinGecko cho thấy đến tháng 6/2024, giá đất metaverse trung bình đã giảm 72% so với đỉnh. Trong đó, The Sandbox giảm 95%, Decentraland giảm 89%, còn Otherdeed for Otherside giảm 85% so với mức giá sàn trung bình ở chu kỳ đỉnh.

Những lô đất từng đại diện cho sự khan hiếm và đẳng cấp nay trở thành “di tích” của một giai đoạn định giá dựa trên giả định rằng các khu phố ảo sẽ phát triển thành những thành phố kỹ thuật số sầm uất.

Thị trường NFT vẫn hoạt động, nhưng định giá sụp đổ

Theo DappRadar, tổng khối lượng giao dịch NFT đạt 25,8 tỷ USD trong năm 2021. Riêng tháng 1/2022 ghi nhận mức kỷ lục 16 tỷ USD (chưa loại trừ wash trading). Tuy nhiên, dữ liệu sau đó cho thấy thị trường vẫn giao dịch nhưng với mức giá ngày càng thấp.

• Q2/2025: khối lượng giảm 45% xuống còn 867 triệu USD, nhưng số lượng giao dịch tăng 78% lên 14,9 triệu

• Q3/2025: đạt 1,6 tỷ USD với 18,1 triệu giao dịch

Điều này phản ánh một thực tế: hoạt động giao dịch vẫn tồn tại, nhưng “phí bảo hiểm” của các bộ sưu tập đã gần như biến mất.

Các thương vụ triệu đô giờ chỉ còn giá “lẻ”

Những thương vụ từng là biểu tượng cho cơn sốt nay cho thấy mức sụt giảm gần như toàn bộ:

• Khu đất 3×3 gần bất động sản của Snoop Dogg trong The Sandbox từng được bán với giá ~450.000 USD, nay chỉ còn khoảng 1.025 USD (giảm ~99,8%)

• Khu Fashion District trên Decentraland mua với giá 2,4 triệu USD, nay còn ~8.929 USD (giảm ~99,6%)

• Thương vụ 259 lô đất của Republic Realm: từ 913.228 USD xuống ~19.935 USD (giảm ~97,8%)

• Khu “thành phố” 576 lô trên The Sandbox: từ 4,3 triệu USD xuống ~65.583 USD (giảm ~98,5%)

• NFT Otherdeed #24 từng gần 1 triệu USD, nay còn khoảng 167 USD

Việc định giá theo “giá sàn tương đương” cho thấy rõ sự sụp đổ của mặt bằng thị trường. Những yếu tố từng được định giá cao như vị trí gần người nổi tiếng, thương hiệu hay khu vực “đắc địa” giờ chỉ còn mang giá trị rất hạn chế.

Nguyên nhân: từ tài sản kỳ vọng thành “quyền chọn kém thanh khoản”

Sự sụp đổ này phản ánh quá trình tái định giá. Trước đây, nhà đầu tư xem đất metaverse như một loại tài sản bền vững, có thể tạo ra giá trị từ lưu lượng người dùng, thương hiệu và tính khan hiếm.

Hiện tại, thị trường coi phần lớn các tài sản này chỉ là “quyền chọn” kém thanh khoản, thiếu dòng tiền thực và khó định giá.

Tài chính NFT cũng sụp đổ

Một yếu tố quan trọng khác là sự suy yếu của thị trường cho vay NFT:

• Khối lượng cho vay giảm 97% từ gần 1 tỷ USD (01/2024) xuống hơn 50 triệu USD (05/2025)

• Số người vay giảm 90%, người cho vay giảm 78%

• Quy mô khoản vay trung bình giảm từ 22.000 USD xuống còn ~4.000 USD

Việc không còn khả năng vay thế chấp NFT đã khiến các tài sản giá cao mất đi một trụ cột hỗ trợ quan trọng.

Ngay cả blue-chip cũng lao dốc

Ngay cả các bộ sưu tập hàng đầu cũng không tránh khỏi xu hướng này. Bored Ape Yacht Club hiện ở mức khoảng 5,22 ETH (~11.410 USD), so với đỉnh 153,7 ETH (~420.430 USD), tương đương mức giảm hơn 96%.

Năm 2025 chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt:

• NFT gắn với tài sản thực (RWA) tăng 29% khối lượng

• NFT trong lĩnh vực game tăng trưởng

• Nhà đầu tư ưu tiên tài sản rẻ hơn, có tính ứng dụng cao hơn

Trong khi đó, đất metaverse – vốn phụ thuộc nhiều vào “câu chuyện” – không tìm được nguồn cầu mới.

Triển vọng: phục hồi khó nếu thiếu giá trị thực

Dù một số nền tảng như The Sandbox, Decentraland hay Otherside ghi nhận mức tăng giá ngắn hạn trong 60 ngày gần đây, nhưng tất cả đều xuất phát từ vùng đáy sâu và chưa thay đổi bức tranh tổng thể.

Để đất metaverse thực sự phục hồi và được định giá như bất động sản, thị trường cần:

• Lượng người dùng hoạt động thường xuyên

• Sự tham gia lâu dài của thương hiệu

• Mô hình tạo giá trị kinh tế thực từ vị trí ảo

Nếu thiếu những yếu tố này, các đợt tăng giá sẽ chỉ mang tính ngắn hạn, thay vì mở ra một chu kỳ tăng trưởng bền vững.

• Meta sẽ cắt giảm 10% cổ phần của Metaverse trong bối cảnh đẩy mạnh phát triển AI
• Metaverse ‘vẫn còn sống’ khi doanh số NFT tăng vọt 27% trong tháng 8

Thạch Sanh