BIS Ostrzega: Giełdy Kryptowalut Działają Jak Banki Cienia

• BIS poinformował, że dostawcy usług kryptoaktywów rozszerzyli działalność daleko poza handel i przechowywanie aktywów.
• W dokumencie stwierdzono, że wiele dużych firm działa obecnie jako „wielofunkcyjne pośredniki kryptoaktywów".
• BIS ostrzegł, że firmy te mogą przejmować ryzyko kredytowe, płynnościowe i terminowe bez odpowiednich zabezpieczeń ostrożnościowych.

Bank Rozrachunków Międzynarodowych stwierdził, że szybka ewolucja dostawców usług kryptoaktywów w kierunku pośredników finansowych podkreśla potrzebę solidnych ram ostrożnościowych. W nowym dokumencie Instytutu Stabilności Finansowej opublikowanym 23 kwietnia BIS poinformował, że największe firmy kryptowalutowe oferują obecnie szeroki wachlarz usług wykraczających daleko poza podstawowy handel i przechowywanie aktywów. 

Według dokumentu wiele z tych firm oferuje obecnie produkty dochodowe i zarobkowe, pożyczki marżowe i zabezpieczone, instrumenty pochodne oraz emisję tokenów. BIS stwierdził, że niektóre z tych działań ściśle przypominają funkcje pośrednictwa finansowego tradycyjnie wykonywane przez banki i głównych brokerów. W związku z tym argumentował, że wielu dużych dostawców można trafniej opisać jako wielofunkcyjne pośredniki kryptoaktywów, czyli MCIs. 

BIS twierdzi, że firmy kryptowalutowe pełnią teraz funkcje podobne do bankowych

BIS stwierdził, że problem nie polega jedynie na tym, że firmy kryptowalutowe oferują więcej produktów. Chodzi o to, że w coraz większym stopniu angażują się w transformację ryzyka przypominającą działalność bankową. Gdy MCIs przyjmują kryptoaktywa klientów poprzez programy inwestycyjne lub zarobkowe, a następnie wykorzystują te aktywa do finansowania pożyczek, animacji rynku lub innych operacji, przejmują ryzyko kredytowe, płynnościowe i terminowe. 

Warto zauważyć, że w dokumencie stwierdzono, iż wiele produktów zarobkowych przenosi własność aktywów klientów na pośrednika, tworząc krótkoterminowe zobowiązania płatne na żądanie, które pod względem ekonomicznym są podobne do depozytów. Z jednej strony klienci mogą postrzegać te produkty jako proste konta dochodowe. Z drugiej strony BIS stwierdził, że mogą one funkcjonować bardziej jak niezabezpieczone finansowanie nieprzejrzystych działań wewnętrznych. 

BIS stwierdził również, że pożyczki marżowe i instrumenty pochodne zwiększają zarówno ryzyko kredytowe, jak i rynkowe. Tymczasem wiele z tych firm działa bez ubezpieczenia depozytów, wsparcia płynnościowego banku centralnego ani porównywalnych zabezpieczeń ostrożnościowych mających zastosowanie do tradycyjnych pośredników prowadzących podobną działalność. 

Dokument wskazuje na Celsius, FTX i krach z 2025 roku

Dokument wskazał kilka przykładów tego, jak ryzyka te mogą się zmaterializować. Przywołano upadki Celsius Network i FTX w 2022 roku, a także błyskawiczny krach kryptoaktywów w październiku 2025 roku jako dowód na to, że podatności w dużych pośrednikach kryptowalutowych mogą rozprzestrzeniać się szybko. 

Według BIS problem staje się poważniejszy, gdy firmy te pogłębiają powiązania z tradycyjnymi finansami. W dokumencie podkreślono również, że wiele MCIs nie publikuje sprawozdań finansowych, a dostępność danych i standardy sprawozdawczości pozostają słabiej rozwinięte w porównaniu z tymi stosowanymi wobec tradycyjnych pośredników finansowych. 

Niemniej jednak BIS nie opowiedział się za jedną wąską zasadą. Stwierdził, że najskuteczniejsza kombinacja polityk łączy regulacje oparte na podmiotach i regulacje oparte na działalności. Obejmuje to bufory kapitałowe i płynnościowe, wymogi dotyczące zarządzania i zarządzania ryzykiem oraz testy warunków skrajnych dla firm prowadzących pośrednictwo finansowe. 

BIS wzywa do wzmocnienia nadzoru ostrożnościowego

BIS stwierdził, że nadal istnieje kilka wyzwań politycznych wymagających rozwiązania. Należą do nich niepełne regulacje dotyczące działalności pożyczkowej i kredytowej, potrzeba skutecznej transgranicznej współpracy nadzorczej, ograniczone zasoby nadzorcze oraz słabe standardy sprawozdawczości na rynkach kryptowalutowych. 

Jednak BIS nie opisuje już największych platform kryptowalutowych wyłącznie jako platform. Traktuje je jako pośredników, którzy w coraz większym stopniu działają jak banki cienia, jednocześnie nadal funkcjonując bez pełnych ram ostrożnościowych, których wymagałyby tradycyjne finanse. 

Powiązane: Indie twierdzą, że doniesienia o płatności kryptowalutowej za tankowiec „Sanmar Herald" to fake news