Coalitieakkoord D66, VVD en CDA raakt je portemonnee harder dan je denkt. Alles wat je moet weten

Nederland krijgt een minderheidskabinet. D66, VVD en CDA hebben hun plannen gepresenteerd onder de titel “Aan de slag”. Maar voor wie precies? De drie partijen willen 19 miljard euro naar defensie sluizen, de woningcrisis aanpakken en het stikstofprobleem oplossen. Dat klinkt mooi. Maar de rekening komt terecht bij gewone Nederlanders. Langer doorwerken, hoger eigen risico voor de zorg, kortere WW. Dit is geen politiek theater. Dit raakt je direct. In een wereld waarin centrale banken geld blijven bijdrukken en overheden steeds dieper in de zakken van burgers graaien, wordt de vraag relevant. Hoe bescherm je jezelf tegen dit soort beleidskeuzes? We nemen je mee door alle punten uit het officiële coalitieakkoord. En ja, we trekken ook lijnen naar wat dit betekent voor je financiële onafhankelijkheid. De grote lijnen van het akkoord Rob Jetten van D66, Dilan Yeşilgöz van de VVD en Henri Bontenbal van het CDA stonden gisteren zij aan zij bij de presentatie. Hun boodschap was helder. Nederland moet keuzes maken. “Elke euro kan maar een keer worden uitgegeven,” schrijven ze in het voorwoord van het coalitieakkoord (pagina 2). De drie partijen hebben geen meerderheid in de Tweede Kamer. Dat betekent dat ze voor elk voorstel steun moeten zoeken bij oppositiepartijen. Het maakt hun plannen onzeker. Maar het laat ook zien waar de politieke wind waait. Want dit akkoord is geen wensenlijstje. Het is een richting. De kern is simpel. Er moet meer geld naar defensie vanwege de internationale onrust. Er moet iets gebeuren aan de woningnood. En de stikstofcrisis moet worden opgelost zodat de economie weer kan draaien. Om dat te betalen wordt er gesneden in de zorg en sociale zekerheid. Burgers en bedrijven gaan via de belasting een zogeheten vrijheidsbijdrage betalen. Laten we de belangrijkste punten langslopen. Defensie krijgt 19 miljard extra De geopolitieke situatie is veranderd. Rusland voert oorlog in Oekraïne. China wordt assertiever. De Verenigde Staten zijn minder voorspelbaar als bondgenoot. Dat is de analyse van de drie partijen. Ze schrijven op pagina 31 van het akkoord dat Nederland te maken heeft met “hybride, militaire en terroristische dreigingen” en dat het risico op “escalatie tussen Rusland en het Westen” is toegenomen. Het defensiebudget gaat omhoog. Nederland gaat toe naar 3,5 procent van het bruto binnenlands product voor defensie, zo staat in het coalitieakkoord (pagina 31). Dat is ver boven de huidige NAVO-norm van 2 procent. Er komt 19 miljard euro extra bij. De krijgsmacht moet groeien naar 122.000 mensen. Het dienjaar wordt opgeschaald en als dat niet genoeg oplevert, overwegen de partijen een selectieve opkomstplicht. De partijen willen de 3,5 procent norm wettelijk vastleggen. Dat geeft de krijgsmacht zekerheid op lange termijn. Maar het betekent ook dat dit geld structureel uit de begroting moet komen. Jaar na jaar. Om dit te betalen komt er een vrijheidsbijdrage. Burgers betalen 3,4 miljard euro per jaar. Bedrijven 1,7 miljard. Opgeteld ruim 5 miljard euro per jaar. Volgens D66-leider Jetten is dit verantwoord. “Het gaat goed met de economische groei en de koopkracht. Iedereen gaat erop vooruit en we verdelen het netjes tussen bedrijven en burgers,” zei hij tijdens de persconferentie. De term vrijheidsbijdrage klinkt vrijwillig, maar dat is het niet. Het is gewoon een belastingverhoging. De overheid vraagt je om te betalen voor iets waar je geen directe keuze in hebt. Wie bekend is met de werking van fiatgeld herkent dit patroon. Je werkt, je betaalt belasting, en de overheid beslist waarvoor het wordt uitgegeven. De mogelijkheid om te kiezen voor een monetair systeem buiten overheidsinvloed wordt daarmee steeds relevanter. LEES HIER MEER OVER Let op dit verandert in 2026 bij de Belastingdienst - fiscale dossier Immanuel Rodulfo • 31-12-2025 Belastingdienst wijzigingen 2026. Inzage in je fiscale dossier komt eraan. Ook wisselen Belastingdienst en Toeslagen van rekeningnummer. Lees verder →   Zorg wordt duurder De zorg is een van de grootste kostenposten van de overheid. En die kosten stijgen elk jaar. De partijen schrijven op pagina 52 van het akkoord dat ze willen voorkomen dat de zorg “afstevent op een zorginfarct”. Hun oplossing is ingrijpen in de kosten. Het eigen risico gaat omhoog. Van 385 euro naar 460 euro per jaar. Dat levert de schatkist vanaf 2027 jaarlijks 4,7 miljard euro op, blijkt uit de budgettaire bijlage bij het akkoord. De partijen indexeren het eigen risico ook. Dat betekent dat het automatisch meestijgt met de prijzen. Maar er is meer. De fiscale aftrek van zorgkosten wordt geschrapt. Dat raakt mensen die steunzolen, gehoorapparaten of bepaalde medicijnen nodig hebben. Het moet 618 miljoen per jaar opleveren. Huishoudelijke hulp via de WMO wordt inkomensafhankelijk gemaakt. Dat levert 435 miljoen per jaar op. Er komt een eigen bijdrage voor wijkverpleging. Patiëntenfederatie Nederland maakt zich zorgen. “Door de stapeling van zorgkosten mijden ze steeds vaker noodzakelijke zorg,” zegt waarnemend directeur Linda Daniëls over mensen met lagere inkomens of chronische ziekten. De zorgverzekeraars reageren anders. Voorzitter Dirk Jan van den Berg van Zorgverzekeraars Nederland noemt de verhoging van het eigen risico een goede maatregel. Hij begrijpt dat mensen ervan schrikken. Maar volgens hem leidt een lager eigen risico tot meer zorgvraag en hogere premies. Voor mensen met chronische ziekten of beperkingen wordt het leven duurder. Het akkoord belooft op pagina 54 wel maatregelen om deze groep tegemoet te komen via de gemeente. Maar de details zijn vaag. En beloftes in politieke akkoorden worden niet altijd waargemaakt. De recente geschiedenis leert dat wat vandaag wordt beloofd, morgen kan worden teruggedraaid. Langer doorwerken en kortere WW Dit is misschien wel de meest ingrijpende maatregel voor veel Nederlanders. Per 2033 gaat de AOW-leeftijd direct meestijgen met de levensverwachting. Dat staat letterlijk op pagina 44 van het coalitieakkoord. Een op een. Als de levensverwachting met een jaar stijgt, stijgt de AOW-leeftijd ook met een jaar. Nu werkt het anders. Als de levensverwachting met een jaar stijgt, gaat de AOW-leeftijd met twee derde jaar omhoog, dus acht maanden. Dat was zo afgesproken in het pensioenakkoord van 2019. De nieuwe coalitie gooit die afspraak overboord. Wat betekent dit concreet? Volgens berekeningen van het Centraal Planbureau komt de AOW-leeftijd in 2060 uit op 70 jaar en negen maanden. Iemand die nu in de dertig is, zou dan bijna vier jaar langer moeten doorwerken dan mensen die nu met pensioen gaan. Dat is geen klein verschil. In 2024 kostte de AOW 52 miljard euro. Aan het begin van de eeuw was dat nog zo’n 20 miljard euro. Het CBS meldt dat inmiddels meer dan de helft van de AOW moet worden betaald uit belastinggeld in plaats van premies. De vergrijzing drijft de kosten op. En de vraag is wie dat gaat betalen. CNV-voorzitter Piet Fortuin noemt de AOW-plannen “een bom onder het pensioenakkoord”. Vakbond FNV spreekt van “onacceptabel, onnodig en oneerlijk”. De vakbonden vrezen dat vooral mensen met zware beroepen de dupe worden. De coalitiepartijen zeggen in het akkoord dat ze nog in gesprek willen met werkgevers en werknemers, met name over de zware beroepen. Maar concrete toezeggingen ontbreken. Daarbovenop wordt de WW-uitkering gehalveerd. Van maximaal twee jaar naar maximaal een jaar. De uitkering gaat in het begin wel omhoog, zo staat op pagina 43. Maar het idee is dat mensen sneller weer aan het werk gaan. CNV-voorzitter Fortuin noemt dit zorgelijk. “En dat in een tijd waarin de werkloosheid oploopt,” zegt hij. Dit raakt het vertrouwen in sociale vangnetten. Je werkt je hele leven, draagt af aan het systeem, en dan worden de regels halverwege veranderd. Het is een patroon dat velen herkennen. De beloftes van vandaag zijn niet de garanties van morgen. Het is een van de redenen waarom mensen zoeken naar vormen van waarde die niet afhankelijk zijn van politieke beslissingen. Bitcoin is daarvan een voorbeeld, omdat de regels vastliggen in code en niet kunnen worden aangepast door een coalitieakkoord. Wonen en de woningnood De woningcrisis is een van de grootste problemen van Nederland. Te weinig huizen, te hoge prijzen, te lange wachtlijsten. De coalitie belooft doorbraken op pagina 17 tot 19 van het akkoord. De hypotheekrenteaftrek blijft bestaan. Het akkoord stelt letterlijk: “Om het eigen huis betaalbaar te houden en rust op de woningmarkt te bewaren blijft de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd.” Dat is goed nieuws voor huizenbezitters. Of slecht nieuws, afhankelijk van hoe je ernaar kijkt. De hypotheekrenteaftrek is een subsidie die vooral mensen met duurdere huizen helpt. Vanaf 2029 komt er jaarlijks 1 miljard euro voor de bouw van betaalbare woningen. Het Rijk neemt weer meer regie in ruimtelijke ordening. Er worden minstens 30 grootschalige nieuwbouwlocaties aangewezen. Dat kunnen nieuwe wijken zijn, maar ook nieuwe steden. De doorstroming moet beter. Er komt een jaarlijkse inkomenstoets voor huurders in sociale woningen. Als je inkomen gestegen is, kan je huur omhoog. Voor nieuwe huurders in sociale huurwoningen komt er ook een vermogenstoets. Dat staat op pagina 18. Er is aandacht voor fatbikes. Ja, echt. Er komt een minimumleeftijd en helmplicht. Gemeenten krijgen de mogelijkheid om fatbike-vrije zones in te voeren. Het lijkt triviaal, maar het zegt iets over de regelzucht van de overheid. Elke sector krijgt zijn eigen regelgeving. De verlaging van de brandstofaccijns op benzine wordt nog een jaar verlengd. Dat is fijn voor automobilisten. Maar het is ook een subsidie op fossiele brandstof, terwijl Nederland klimaatdoelen moet halen. De inconsistentie in beleid maakt planning lastig voor burgers en bedrijven. Klimaat en energie De coalitie noemt het aanpakken van netcongestie de hoogste prioriteit op klimaatgebied. Het stroomnet is overvol. Bedrijven kunnen niet verduurzamen omdat er geen aansluiting is. Er komt een Crisiswet Netcongestie om procedures te versnellen. Dat staat op pagina 24 van het akkoord. Nederland blijft investeren in wind op zee. Er komt geld voor groene waterstofproductie en -levering. Er worden minstens vier nieuwe kerncentrales gebouwd, zo staat op pagina 24. Dat kunnen conventionele reactoren zijn of kleine modulaire reactoren (SMR’s). De klimaatdoelen voor 2030 worden lastig, geven de partijen toe. Maar ze houden de ambitie vast. Voor 2040 en 2050 willen ze doen wat nodig is. De nationale CO₂-heffing wordt afgeschaft. In plaats daarvan wordt ingezet op Europees beleid voor een gelijk speelveld. Het Groningerveld blijft gesloten. Er komen geen nieuwe vergunningen voor gaswinning onder de Waddenzee. Bestaande gaswinning op de Noordzee gaat door. Voor bitcoinminers in Nederland is het energiebeleid relevant. De netcongestie maakt het nu al lastig om energie-intensieve activiteiten op te zetten. De focus op schone energie kan op termijn kansen bieden, maar de onzekerheid over regelgeving blijft een risico. Stikstof en landbouw Dit is een van de meest gepolariseerde onderwerpen in Nederland. Boeren versus natuur. Economie versus ecologie. De coalitie belooft doorbraken op pagina 20 tot 23. Er komen stikstofdoelen voor 2035, vastgelegd in de wet. De landbouw moet 42 tot 46 procent minder ammoniak uitstoten vergeleken met 2019. De industrie 50 procent minder. Mobiliteit ook 50 procent minder stikstofoxiden. Rondom Natura 2000-gebieden komt een zonering. Hoe dichter bij de natuur, hoe strengere eisen. Boeren kunnen innoveren, extensiveren, omschakelen, verplaatsen of beëindigen. Wie moet aanpassen, krijgt compensatie. De vrijwillige beëindigingsregelingen gaan door. Er komt een nationale grondbank voor boeren die willen verplaatsen. Jonge boeren krijgen steun om de vergrijzing tegen te gaan. Als de doelen in 2035 niet worden gehaald, wordt er gekort op dierrechten. Dat is een stok achter de deur. Maar het is ook een teken dat de overheid steeds meer controle neemt over private eigendommen. Voor wie nadenkt over eigendomsrechten en overheidsingrijpen is dit een relevante ontwikkeling. Digitalisering en AI Nederland moet koploper worden in digitale innovatie, staat op pagina 58 van het akkoord. Er komt een AI-fabriek in Noord-Nederland. Er wordt geïnvesteerd in halfgeleiders, quantum computing en cybersecurity. De overheid wil meer grip op technologie. Digitale autonomie wordt het uitgangspunt. Minder afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese techbedrijven. Meer Europese alternatieven. Er komt strenger toezicht op sociale media. Een Europese minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media. Verslavende en polariserende algoritmes worden verboden. Strafbare content moet binnen een uur na bevel van de toezichthouder worden verwijderd. De telefoon gaat de hele schooldag in de kluis. Of thuis. Er komt regelgeving tegen deepfakes. Dit zijn maatregelen die de digitale vrijheid beperken. Met goede bedoelingen, ongetwijfeld. Maar de geschiedenis leert dat overheden zelden terughoudend zijn als ze eenmaal controle hebben. Voor wie waarde hecht aan privacy en decentralisatie is dit een trend om in de gaten te houden. Het staat in contrast met de gedachte achter open protocollen zoals Bitcoin, waar geen centrale partij de regels bepaalt. Asiel en migratie De coalitie belooft meer controle op asiel op pagina 36 tot 40. De spreidingswet blijft voorlopig gelden. Asielzoekers worden over gemeenten verdeeld. De Asielnoodmaatregelenwet en het tweestatusstelsel worden uitgevoerd als ze zijn aangenomen door de Eerste Kamer. Criminele asielzoekers worden harder aangepakt. Er komen meer verscherpt-toezichtlocaties. Asielzoekers die stelselmatig overlast veroorzaken, kunnen een reisverbod krijgen. Arbeidsmigratie wordt strikter geregeld. Alleen werknemers die echt nodig zijn. Werkgevers worden verantwoordelijk voor huisvesting. Er wordt gewerkt aan een nieuw migratiemodel in Europees verband. Het doel is dat asielaanvragen buiten Europa kunnen worden afgehandeld. Zo willen de partijen het verdienmodel van mensensmokkelaars breken. Onderwijs krijgt weer geld In tegenstelling tot veel andere terreinen krijgt het onderwijs juist meer geld. De eerder geplande bezuinigingen gaan van tafel. Er komt 1 miljard euro extra volgend jaar. Dat loopt op tot 1,5 miljard structureel. De focus ligt op basisvaardigheden. Lezen, schrijven, rekenen. Nederlandse kinderen scoren steeds slechter op internationale lijsten zoals PISA. Dat moet veranderen, zo staat op pagina 46. Het lerarentekort wordt aangepakt door zijinstroom aantrekkelijker te maken. Leraren krijgen meer tijd voor professionele ontwikkeling. Schoolleiders krijgen een sterkere rol. Studenten krijgen een hogere uitwonende beurs. De maximale rente op studieleningen wordt beperkt tot 2,5 procent. Er komt een wettelijke stagevergoeding. Universiteiten reageren positief. “Het is een belangrijk signaal dat de formerende partijen het belang van investeren in kennis omarmen,” zegt voorzitter Caspar van den Berg van Universiteiten van Nederland. De MBO Raad is eveneens positief en prijst de erkenning voor de sleutelrol van het mbo in het onderwijs en de aansluiting op de arbeidsmarkt. Wat betekent dit voor jou Dit akkoord raakt iedereen. Als je werkt, betaal je meer belasting via de vrijheidsbijdrage. Als je ziek wordt, betaal je meer eigen risico. Als je je baan verliest, krijg je korter een uitkering. Als je jong bent, werk je langer door voordat je AOW krijgt. De partijen zeggen dat het nodig is. Zonder ingrijpen gaat het echt mis, beweren ze. D66-leider Jetten spreekt liever niet over bezuinigingen, maar over het minderen van de stijging om zo “een explosie van de begroting te voorkomen”. De vergrijzing drijft de kosten op. De wereld wordt onveiliger. Er moet geïnvesteerd worden. Maar de vraag blijft. Wie betaalt de rekening? En wie profiteert? De hypotheekrenteaftrek blijft bestaan. Goed voor huizenbezitters. De bedrijfsopvolgingsregeling blijft overeind. Goed voor familiebedrijven. De expatregeling wordt niet versoberd. Goed voor internationale bedrijven. CDA-leider Bontenbal zei het zo: “De AOW-uitkering zelf laten we ongemoeid.” Maar de leeftijd waarop je die uitkering krijgt, schuift wel op. Ondertussen stijgt je eigen risico. Moet je langer doorwerken. Krijg je korter WW. Het is een patroon. De lasten worden verdeeld. De lusten minder. De onzekerheid van politieke beloftes Dit is een minderheidskabinet. Elk plan moet steun krijgen van oppositiepartijen. GroenLinks-PvdA en de PVV hebben al kritiek geuit. Veel maatregelen kunnen nog sneuvelen of worden aangepast. Dat creëert onzekerheid. Je weet niet precies wat er gaat gebeuren. Maar je weet wel dat er iets gaat veranderen. En meestal niet in je voordeel. Dit is een van de redenen waarom mensen nadenken over financiële onafhankelijkheid. Over vormen van waarde die niet afhankelijk zijn van politieke grillen. Over vermogen dat je zelf beheert. Bitcoin is daar een voorbeeld van. Je hoeft het niet te bezitten. Maar het idee erachter is relevant. Geld met een vast aanbod dat niemand kan verwateren. Regels die niet halverwege kunnen worden veranderd door een politiek akkoord. Zekerheid die niet afhangt van wie er in Den Haag regeert. De vergelijking is niet willekeurig. De vrijheidsbijdrage klinkt als vrijheid, maar is gewoon verplicht. Je eigen risico is niet echt eigen, want de overheid bepaalt de hoogte. Je pensioen is een belofte die steeds verder naar achteren schuift. In 2019 werd een pensioenakkoord gesloten. In 2026 wordt het opengebroken. In zo’n wereld is het logisch dat mensen zoeken naar alternatieven. Naar vormen van zekerheid die ze zelf in handen hebben. Naar waarde die niet kan worden verwaterd door geldcreatie of weggestemd door een parlementaire meerderheid. De reacties zijn verdeeld Werkgeversorganisatie VNO-NCW is positief. Voorzitter Ingrid Thijssen spreekt van “echte keuzes voor onze veiligheid, onafhankelijkheid en toekomstige welvaart.” Maar de vakbonden zijn woedend. FNV noemt de plannen “onacceptabel, onnodig en oneerlijk”. CNV zegt dat het Malieveld alvast gereserveerd kan worden. De pensioenafspraken worden “met een pennenstreek tenietgedaan”, volgens CNV-voorzitter Fortuin. In de zorg klinkt ook kritiek. NU’91, de beroepsorganisatie voor zorgpersoneel, ziet geen geld voor betere salarissen. Geen visie op veiligheid op de werkvloer. “Dit kabinet presenteert hervormingen, maar in de praktijk is het vooral afbraak,” zegt voorzitter Femke Merel van Kooten. Patiëntenfederatie Nederland vreest dat mensen zorg gaan mijden door de hogere kosten. De stapeling van maatregelen raakt vooral kwetsbare groepen. Maar werkgevers zijn tevreden. De kortere WW kan betekenen dat mensen sneller een baan accepteren. Voorzitter Thijssen van VNO-NCW: “Dan zou je verwachten dat mensen sneller weer een baan accepteren. In principe is dat op een krappe arbeidsmarkt natuurlijk goed voor werkgevers.” Wat nu Dit akkoord is een openingsbod. Er moet nog veel onderhandeld worden. De Tweede Kamer debatteert volgende week. Dan wordt Rob Jetten waarschijnlijk aangewezen als formateur. Het kabinet kan daarna van start. Informateur Letschert grapte gisteren: “Ik raad de bewindslieden in het nieuwe kabinet aan een goed koffieapparaat te kopen.” Er zal veel onderhandeld moeten worden. Maar niemand weet precies hoe het eruit zal zien. Welke maatregelen overleven de onderhandelingen? Welke worden afgezwakt of geschrapt? Het is politiek poker met hoge inzet. Voor jou als burger betekent het vooral onzekerheid. Je weet dat er veranderingen aankomen. Je weet dat ze waarschijnlijk geld gaan kosten. Maar je weet niet precies hoeveel en wanneer. In zo’n omgeving is het verstandig om na te denken over je eigen financiële positie. Over diversificatie. Over vormen van waarde die minder kwetsbaar zijn voor politieke beslissingen. Of dat nu vastgoed is, aandelen, goud of Bitcoin. De keuze is aan jou. De wereld verandert. De politiek verandert mee. De vraag is of jij voorbereid bent. Tot slot Het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA is ambitieus. 19 miljard voor defensie. Doorbraken in woningbouw en stikstof. Investeringen in onderwijs en digitalisering. Maar de prijs is hoog. Hoger eigen risico. Langer doorwerken. Kortere WW. Meer belasting via de vrijheidsbijdrage. De partijen zeggen dat het nodig is voor toekomstige generaties. Dat kan waar zijn. Maar het zijn de huidige generaties die de rekening betalen. Dit is het moment om na te denken over je eigen financiële toekomst. Niet omdat de overheid slecht is. Maar omdat de overheid niet alles kan oplossen. En omdat je niet weet welke regels morgen weer veranderen. Financiële onafhankelijkheid begint met bewustzijn. Met het besef dat je zelf verantwoordelijk bent. Met het zoeken naar vormen van waarde die je kunt vertrouwen. Waarde met een voorspelbaar aanbod, zonder dat een politieke meerderheid de regels kan aanpassen. Nederland gaat “aan de slag”, zegt het nieuwe kabinet. De vraag is of jij ook aan de slag gaat met je eigen financiële toekomst. €20 new user bonus! OKX - trade meer dan 350 crypto’s Binnen 14 dagen na registratie €200 storten en €200 aan crypto kopen/handelen Handel met andere traders Verdien bonussen met crypto staking OKX review Pak nu die €20! Let op: cryptocurrency is een zeer volatiele en ongereguleerde investering. Doe je eigen onderzoek.  

Het bericht Coalitieakkoord D66, VVD en CDA raakt je portemonnee harder dan je denkt. Alles wat je moet weten is geschreven door Immanuel Rodulfo en verscheen als eerst op Bitcoinmagazine.nl.